معارف.توحید.اخلاق.اعتقادات.عرفان

گوش كردن به تَغَنّیات(4)
اى عزیز، بكوش تا صاحب عزم و داراى اراده شوى،(5) كه خداى نخواسته اگر بى‏عزم از این دنیا هجرت كنى، انسان صورى بى‏مغزى هستى كه در آن عالم به صورت انسان محشور نشوى. زیرا كه آن عالم، محل كشف باطن و ظهور سَریره است و جرأت بر معاصى، كم كم انسان را بى‏عزم مى‏كند و این جوهر شریف(6) رااز انسان مى‏رباید. استاد معظم ما مى‏فرمودند:
«بیشتر از هر چه، گوش كردن به تغنیات، سلب اراده و عزم از انسان مى‏كند.»(7)


سگ درگاه خدا
به قول شیخ بزرگوار ما: «شیطان، سگِ درگاه خداست. اگر كسى با خدا آشنا باشد، به او عوعو نكند و او را اذیت نكند.»
سگِ درِ خانه، آشنایان صاحب خانه را دنبال نكند. شیطان نمى‏گذارد كسى كه آشنایى با صاحب خانه ندارد، وارد خانه شود. پس اگر انسانى با صاحب خانه در ارتباط است، مى‏تواند از او بخواهد كه شرّ سگ خانه‏اش را از او كم كند و از صاحب خانه بخواهد كه صداى آن سگ را بخواباند.(8)


راهى براى اصلاح نفس‏
جناب عارف بزرگوار مى‏فرمودند كه:
«مواظبت به آیات شریفه آخر سوره حشر، از آیه شریفه: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ لْتَنْظُرْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ لِغَدٍ(9) تا آخر سوره مباركه، با تدبّر در معنى آن‏ها در تعقیب نمازها، خصوصاً در اواخر شب كه قلب فارغ البال است، خیلى مؤثر است در اصلاح نفس.»(10)


محبت دنیا، در وقت مردن‏
بدان كه «نفس» در هر حظّى كه از این عالم مى‏برد، در «قلب» اثرى از آن واقع مى‏شود... و سبب تعلّق آن است به دنیا، و التذاذات هر چه بیشتر باشد، قلب از آن بیشتر تأثیر پیدا مى‏كند و تعلق و حُبّش بیشتر مى‏گردد تا آن كه تمام وِجهه‏ى قلب، به دنیا و زخارف آن گردد، و این منشأ مفاسد بسیارى است. تمام خطاهاى انسان و گرفتارى به معاصى و سیّئات، براى همین محبت و علاقه است، و از مفاسد بزرگ آن ،چنان چه حضرت شیخ عارف ما، روحى فداه مى‏فرمودند آن است كه:
«اگر محبت دنیا، صورت قلب انسان گردد و اُنس به او شدید شود، در وقت مردن كه براى او كشف شود كه حق تعالى او را از محبوبش جدا مى‏كند و ما بین او و مطلوباتش افتراق مى‏اندازد، با سخطناكى و بُغض به او از دنیا برود.»
و این فرمایش كمر شكن، باید انسان را خیلى بیدار كند كه قلب خود را خیلى نگاه دارد.(11)


حضور قلب‏
همه ارباب صنایع و حِرَف(12) و اهل لذّات و معاملات و عادات، اعمال خود را به حضور قلب انجام مى‏دهند، به جهت آن كه قلب داراى محبوب است و لذا متوجه به محبوب خواهد بود؛ فقط اهل عبادت، محروم از قلب‏اند! با آن كه اُسّ اساس پرستش و ستایش بر حضور است و حقیقتاً تمام عاملین، اخطار مى‏كنند به اهل عبادت كه ما عملى نكرده‏ایم مگر به حضور قلب، آیا شما در تمام عمر عبادت كرده‏اید به حضور قلب یا نه؟(13)



1. یعنى: خداى تو كیست؟
2. سوره حشر، آیه 24 - 22.
3. آیت اللّه نصراللّه شاه‏آبادى، برنامه رادیویى سیماى فرزانگان، سال 1365.
4. آوازها و موسیقى‏هاى مُطرِب.
5. امام خمینى(ره) در كتاب آداب نماز مى‏فرمایند كه شیخ بزرگوار، شاه آبادى روحى فداه، از عزم و اراده به «مغز انسانیت» تعبیر مى‏كردند.
6. عزم و اراده.
7. چهل حدیث، امام خمینى(ره)، حدیث 1، ص 8.
8. چهل حدیث، امام خمینى (ره)، ص 52.
9. سوره حشر، آیه 18.
10. چهل حدیث، امام خمینى، ص 207 و 208.
11. چهل حدیث، امام خمینى(ره)، ص 123 و 124.
12. حرفه‏ها.
13. شذرات المعارف، شذره چهارم، معرفه 146.

ارسال به